Behandeling klinkt als iets dat je liever vermijdt. In de edelsteenwereld ligt dat genuanceerder, want sommige behandelingen zijn al eeuwen gangbaar en volstrekt geaccepteerd.
Bij amethist speelt de vraag extra, omdat de steen zo gevoelig reageert op warmte en straling. Hieronder wat er wel en niet gebeurt.
Paarse amethist is meestal onbehandeld
Goed nieuws om mee te beginnen. De overgrote meerderheid van de paarse amethist op de markt komt zoals hij uit de grond kwam.
Dat heeft een simpele economische reden. Amethist is ruim beschikbaar en er is genoeg materiaal met een mooie natuurlijke kleur. Behandelen kost geld en levert bij paars weinig extra op.
Het slijpen en polijsten telt niet als behandeling. Dat is bewerking en gebeurt bij elke edelsteen.
Verhitting verandert de kleur permanent
Hier wordt het interessant. Verhit je amethist tot ruwweg 400 tot 500 graden, dan verandert de toestand van het ijzer in het kristal en slaat de kleur om.
Meestal levert dat geel tot oranjebruin op, wat als citrien verkoopt. Bij een klein deel van het materiaal verschijnt juist groen, dat als prasioliet of green amethyst op de markt komt.
Die behandelingen zijn permanent en stabiel. Ze draaien niet terug en vragen geen extra onderhoud. Meer daarover lees je in het verschil tussen amethist en citrien.
Bestraling maakt bleke steen dieper
Sommige laboratoria behandelen bleke amethist met gammastraling. Dat versterkt de kleurcentra en maakt de tint dieper.
Het bootst na wat de natuur over miljoenen jaren deed, alleen dan in uren. De steen blijft daarna volstrekt veilig en draagt geen restanten van straling met zich mee.
Deze behandeling komt minder vaak voor dan verhitting, omdat natuurlijk diep materiaal ruim voorhanden is. Achtergrond over die kleurcentra vind je in waarom amethist paars is.
Kralen Ring Facet Roundel Amethyst
Wat je wel moet weten over synthetische amethist
Synthetisch is geen behandeling maar een compleet andere herkomst. Zo'n steen groeit in weken in een autoclaaf, een drukvat waarin de omstandigheden diep in de aardkorst nagebootst worden.
Het resultaat is chemisch en optisch identiek aan natuurlijke amethist. Zelfs een gemmoloog heeft er gespecialiseerde apparatuur voor nodig, omdat de gebruikelijke kenmerken zoals brekingsindex en hardheid exact overeenkomen.
Dat maakt synthetisch materiaal niet minderwaardig, maar de prijs hoort er wel op aan te sluiten. Verkopen als natuurlijk terwijl het gekweekt is, is misleiding.
Waar je op let bij een aankoop
Hieronder meer over waar je op moeten letten bij de aankoop:
Vraag naar de omschrijving
Betrouwbare aanbieders vermelden de steen en het materiaal expliciet in de specificaties. Bij de Sparkling Jewels armbanden staat bijvoorbeeld amethyst als edelsteen en 925 sterling zilver als basis.
Wees kritisch bij extreme kleuren
Fel neonpaars komt bij natuurlijke amethist niet voor. Zo'n tint wijst op geverfd materiaal of op glas.
Let op de prijs in verhouding tot de kleur
Een glasheldere, diepviolette steen van formaat voor een paar euro bestaat niet in natuurlijke vorm. Meer over prijsvorming lees je in is amethist duur.
Verandert een behandeling het onderhoud?
Nauwelijks. Verhitte en bestraalde kwarts blijft even hard, namelijk 7 op de schaal van Mohs, en vraagt dezelfde zorg.
Wel geldt bij elk type kwarts dat langdurige felle zon de kleur laat vervagen. Bewaar sieraden dus donker en apart. Reinig met lauw water, een druppel milde zeep en een zachte doek.
Een ultrasoon reiniger laat je staan. Bij een behandelde steen weet je immers niet altijd of er interne spanning aanwezig is. Bekijk de amethist collectie voor de specificaties per stuk.
Oorbel Edelstenen Blossom Amethyst
Veelgestelde vragen
Ik licht graag een aantal veelgestelde vragen toe:
Is behandelde amethist minder waard?
Bij paars nauwelijks, omdat behandeling daar zelden voorkomt. Bij citrien en prasioliet is behandeling juist de norm en verwerkt in de prijs.
Moet een verkoper een behandeling vermelden?
Ja, dat hoort bij eerlijke handel. Vraag het gerust na als het niet in de omschrijving staat.
Is bestraalde amethist gevaarlijk?
Nee. Het proces laat geen radioactiviteit achter in de steen. Zulke stenen zijn volledig veilig om te dragen.
Kan ik zelf zien of een steen verhit is?
Bij citrien soms wel, aan de rossige tint en aan resten van kleurbanden. Bij synthetische amethist lukt dat thuis niet.
Zijn geverfde stenen hetzelfde als behandelde stenen?
Nee, dat verschil is groot. Verhitting verandert de steen van binnenuit en is permanent. Verf zit alleen op het oppervlak en in scheurtjes, en slijt.
Meer weten, of nog vragen? Dan helpen de experts van Sparkling Jewels je graag verder.
