Rookkwarts is een doorzichtige, bruingrijze variant van kwarts. In het Engels heet de steen smoky quartz. De rokerige kleur ontstaat diep in de aarde, door natuurlijke straling op kwarts met kleine sporen aluminium. De tint loopt van lichtgrijs tot bijna zwart.
Misschien ken je de steen van een armband of een hanger. Toch weten veel mensen niet wat er achter die warme bruine kleur zit. In dit blog lees je hoe rookkwarts ontstaat, welke soorten er zijn en waarom de steen zo fijn draagt.
Saturn Armband Small Smoky Quartz
Hoe ontstaat rookkwarts?
Rookkwarts begint als helder kwarts en krijgt pas veel later zijn kleur.
Van helder kristal naar rokerig bruin
Kwarts bestaat uit silicium en zuurstof. Soms komen er tijdens de groei kleine sporen aluminium in het kristal. Ligt dat kristal daarna lang in gesteente met een beetje natuurlijke straling, dan verandert de structuur van de steen. Het kwarts kleurt dan langzaam grijs of bruin.
Dat proces duurt duizenden jaren. Daarom zie je in natuurlijk rookkwarts vaak een zacht kleurverloop. Het ene deel van de steen is iets lichter dan het andere. Dat is geen fout, maar juist een teken van natuurlijke groei.
Familie van bergkristal en amethist
Rookkwarts hoort bij dezelfde familie als bergkristal, amethist en citrien. Ze hebben dezelfde basis, maar een andere kleur. Bij amethist komt de paarse tint door ijzer. Bij rookkwarts komt de bruine tint door aluminium en straling. Benieuwd naar twee andere soorten? Lees dan meer over het verschil tussen amethist en citrien.
Oorbel Edelstenen Afterglow Smoky Quartz
Welke soorten rookkwarts zijn er?
Niet elk rookkwarts ziet er hetzelfde uit, want de naam hangt af van de tint en de vindplaats.
Lichte en donkere tinten
Licht rookkwarts is bijna transparant, met een grijsbruine waas. Het oogt fris en past mooi bij lichte kleding. Donker rookkwarts heeft een diepe chocoladekleur. Die steen valt meer op en oogt warm bij herfstkleuren en winterkleuren.
Morion en cairngorm
Heel donker, bijna zwart rookkwarts heet morion. Een warme, geelbruine variant uit Schotland heet cairngorm, naar het gebergte waar de steen vroeger veel lag. In Schotland zie je cairngorm al eeuwen terug in traditionele broches en spelden.
Let op met de naam smoky topaz
Soms zie je in winkels de naam smoky topaz. Dat is verwarrend, want het gaat dan bijna altijd om rookkwarts en niet om echte topaas. Kijk daarom altijd naar de steensoort op de productpagina.
Waar komt rookkwarts vandaan?
Rookkwarts komt op veel plekken in de wereld voor, van Brazilië tot de Alpen.
Bekende vindplaatsen
Grote vindplaatsen liggen in Brazilië en Madagaskar. Ook in de Zwitserse Alpen, Schotland en de Verenigde Staten graven mijnwerkers mooie kristallen op. Omdat de steen vrij veel voorkomt, is rookkwarts goed betaalbaar in vergelijking met zeldzame edelstenen.
Natuurlijk of behandeld?
Een deel van het rookkwarts op de markt is bergkristal dat in een lab bestraald is. Die stenen zijn vaak heel donker en overal even egaal van kleur. Het verschil tussen een natuurlijke en een bewerkte steen lees je in het blog over natuurlijke en synthetische edelstenen. Op de productpagina's in de collectie staat bij type edelsteen gewoon: natuursteen.
Kralen Ketting 2mm Smoky Quartz 42cm +2cm
Hoe draagt rookkwarts als sieraad?
Rookkwarts is een stevige steen die je prima elke dag draagt.
Hard genoeg voor dagelijks gebruik
Op de schaal van Mohs scoort kwarts een 7. Dat is harder dan glas en harder dan de meeste metalen. Een armband of ketting met rookkwarts krast daardoor niet snel. Stoot je de steen hard tegen een stenen aanrecht, dan schiet er soms wel een klein schilfertje af.
Let ook op fel zonlicht en hitte. Lang in de zon of naast de verwarming verbleekt de bruine kleur langzaam. Bewaar je sieraad daarom in een donker zakje of doosje.
Een neutrale kleur die overal bij past
De bruingrijze tint is rustig en neutraal. Daardoor combineer je rookkwarts makkelijk met andere stenen, zoals tijgeroog, amethist of rozenkwarts. De steen oogt warm in een goudkleurige zetting en strak bij zilver. Bekijk de hele smoky quartz collectie om te zien hoe verschillend de tint per sieraad uitvalt.
Sinds 2014 ontwerpt Sparkling Jewels sieraden in Nederland. Ateliers in Italië, Bangkok en Hong Kong maken ze. Bij elk ontwerp staan drie dingen voorop: kwaliteit, draagcomfort en een tijdloos design. Juist een rustige steen als rookkwarts past goed bij dat idee.
Veelgestelde vragen over rookkwarts
Ik licht graag een aantal veelgestelde vragen toe:
Is rookkwarts hetzelfde als smoky quartz?
Ja. Smoky quartz is de Engelse naam voor rookkwarts. Op labels en in webshops zie je beide namen door elkaar staan.
Heeft de naam rookkwarts iets met roken te maken?
Nee. De naam komt van de kleur, die lijkt op een wolkje rook. Online lees je soms dat de steen te maken heeft met stoppen met roken. Dat is alleen een moderne associatie met de naam en niet wetenschappelijk bewezen.
Is rookkwarts een dure edelsteen?
Rookkwarts is een halfedelsteen die vrij veel voorkomt. Daardoor is de steen betaalbaar. De prijs van een sieraad hangt vooral af van de grootte van de steen, het slijpsel en het materiaal van de zetting.
Mag rookkwarts nat worden?
Een spatje water is geen probleem voor de steen zelf. Doe je sieraad wel af bij douchen, zwemmen en sporten, zeker bij een armband op elastiek. Droog de steen daarna met een zachte doek.
Meer weten, of nog vragen? Dan helpen de experts van Sparkling Jewels je graag verder.
