Zirkonia maak je in een lab. Fabrikanten smelten zirkoniumoxide poeder bij meer dan 2700 graden Celsius en laten de massa daarna heel langzaam afkoelen. Zo groeien heldere kristallen, die een slijper facetteert tot de fonkelende steentjes in je oorbellen. Hieronder lees je stap voor stap hoe dat gaat, en waarom het resultaat zo mooi schittert.
Waar komt zirkonia vandaan?
Zirkonia komt niet uit de grond. Het is een kristal dat mensen maken. De officiële naam is cubic zirconia, vaak afgekort tot CZ. Het woord cubic verwijst naar de kubische bouw van het kristal, en juist die bouw geeft de steen zijn heldere glans.
Het verhaal begint in de jaren zeventig. Onderzoekers van het Lebedev Instituut in Moskou vonden toen een manier om grote, zuivere kristallen te kweken. Ze publiceerden hun methode in 1973. Drie jaar later startte de productie op grote schaal, en sindsdien zit zirkonia in sieraden over de hele wereld.
Bold Fuse Small Creolen Zirconia
Niet hetzelfde als zirkoon
Let goed op de naam. Zirkoon is een natuurlijk mineraal uit de aarde. Zirkonia lijkt er qua naam op, maar het is een ander materiaal. Wil je weten wat het verschil is tussen stenen uit de natuur en stenen uit een lab? Lees dan meer over natuurlijke en synthetische edelstenen.
Hoe gaat het smelten precies?
De methode heet skull melting. Vrij vertaald is dat smelten in een schedel. De naam klinkt spannend, maar het idee is eenvoudig. Het poeder ligt in een open bak van koperen buizen, en door die buizen stroomt koud water.
Een sterk elektrisch veld verhit het poeder van binnenuit. Het midden smelt, terwijl de buitenkant koel blijft en een harde korst vormt. Die korst is de schedel. Het is dus een bak van hetzelfde materiaal, die de hete kern op zijn plek houdt.
Waarom er een extra stof bij moet
Puur zirkoniumoxide blijft na het afkoelen niet helder. Daarom voegen makers er een klein beetje yttriumoxide of calciumoxide aan toe. Volgens naslagwerken over dit materiaal gaat het vaak om ongeveer tien procent. Die toevoeging houdt het kristal stabiel en kleurloos.
Hoe groeit het kristal?
Na het smelten zet de machine de warmte stap voor stap lager. Het blok koelt van onder naar boven af. Daarbij groeien lange, heldere kristallen, een beetje zoals ijspegels. Dat proces duurt uren.
Daarna breken de makers het blok open. Alleen de mooiste en zuiverste stukken gaan door naar de slijperij. De rest valt af, dus je houdt alleen het heldere materiaal over.
Flora Push Back Oorbellen Zirconia
Van ruw kristal naar fonkelend steentje
Een slijper geeft elk kristal facetten. Dat zijn kleine, platte vlakjes onder precieze hoeken. Hoe beter die hoeken kloppen, hoe meer licht de steen terugkaatst. Een goed geslepen zirkonia laat daardoor veel kleine regenboogflitsjes zien als je je hoofd beweegt.
Waarom schittert zirkonia zo mooi?
Dat komt door twee eigenschappen. De eerste is lichtbreking. Zirkonia buigt licht sterk af, met een brekingsindex van ongeveer 2,15. Diamant zit op 2,42, dus dat ligt dicht bij elkaar.
De tweede eigenschap heet dispersie. Die zegt hoe sterk een steen wit licht in kleuren opsplitst. Bij zirkonia is dat zelfs hoger dan bij diamant, en daarom zie je vaak meer gekleurd vuur. Wil je alle verschillen naast elkaar zien? Lees dan over het verschil tussen zirkonia en diamant.
Hoe sterk is het kristal?
Op de schaal van Mohs scoort zirkonia 8 tot 8,5. Ter vergelijking: glas zit rond de 5,5 en diamant op 10. Zirkonia krast dus niet snel en kan tegen dagelijks dragen. Na jaren slijten de randjes van de facetten wel een beetje, vooral als je de steen vaak stoot.
Wat betekent dit voor jouw oorbellen?
Het steentje is maar de helft van het verhaal. De zetting en het metaal bepalen hoe lang je oorbel mooi blijft. De oorbellen in deze collectie zijn gemaakt van 925 sterling zilver, met een afwerking in Gold Plated of Rhodium Plated. Gold Plated is een laag van 14 karaat goud op het zilver, en Rhodium Plated geeft een heldere, witte glans.
Het ontwerp ontstaat in Nederland. Ambachtslieden in Italië, Bangkok en Hong Kong maken de sieraden daarna met de hand, met technieken die al eeuwen oud zijn. De oprichtster bezoekt die ateliers regelmatig en controleert elk detail, van de sluiting tot de zetting van een steen.
Ook in armbanden
Zirkonia zit niet alleen in oorbellen. Je vindt de steen ook in een tennisarmband, waar een lange rij steentjes samen een lijn van licht vormt. Bekijk de tennis armbanden voor een paar mooie voorbeelden.
Klaar om zelf te kiezen?
Nu weet je hoe een helder steentje ontstaat: smelten, langzaam afkoelen en slijpen. Dat verklaart de sterke glans en de vriendelijke prijs. Kies daarna een model dat bij jouw stijl past, van kleine studs tot opvallende creolen. Alle modellen vind je in de collectie zirkonia oorbellen.
Veelgestelde vragen over het maken van zirkonia
Ik licht graag een aantal veelgestelde vragen toe:
Is zirkonia een echte steen?
Zirkonia is een echt kristal, maar geen natuursteen. Mensen maken het in een lab. Het heeft wel een vaste kristalbouw, net als stenen uit de natuur.
Bestaat zirkonia ook in kleur?
Ja. Makers voegen dan tijdens het smelten een klein beetje van een ander metaaloxide toe. Zo ontstaan roze, paarse of groene steentjes. In deze collectie zie je bijvoorbeeld ook zwarte, paarse en groene baguette steentjes.
Is zirkonia zwaarder dan diamant?
Ja. Zirkonia is ongeveer 1,7 keer zo zwaar als een diamant van hetzelfde formaat. Bij kleine steentjes in oorbellen merk je daar weinig van.
Hoe lang blijft zirkonia mooi?
Met goed onderhoud jarenlang. Maak de steen af en toe schoon met lauw water en een zachte doek. Huidvet en crème maken hem namelijk snel dof.
Meer weten, of nog vragen? Dan helpen de experts van Sparkling Jewels je graag verder.
