Zirkonia schittert als diamant en kost een fractie. Dat roept meteen de vraag op wat er dan precies verschilt.
Het antwoord is: bijna alles, behalve het uiterlijk op een afstandje. Hieronder de feiten naast elkaar.
Het zijn twee compleet andere materialen
Diamant bestaat uit puur koolstof, waarvan de atomen in een uiterst strak rooster zitten. Dat rooster ontstond diep in de aardmantel onder enorme druk.
Zirkonia is zirkoniumdioxide, gestabiliseerd met yttrium of calcium. Het groeit in een oven bij ruwweg 2700 graden en komt in de natuur vrijwel niet voor in deze vorm.
De volledige naam luidt kubisch zirkonia, vaak afgekort tot CZ. Verwar het niet met zirkoon, want dat is een heel ander natuurlijk mineraal.
Hardheid: het grootste verschil
Diamant staat met een 10 bovenaan de schaal van Mohs. Zirkonia scoort rond de 8 tot 8,5.
Dat lijkt dichtbij, maar de schaal van Mohs is niet lineair. Diamant is in absolute termen vele malen krasvaster dan zirkonia.
Praktisch betekent het dat zirkonia na jaren dragen fijne krasjes oploopt op de facetranden. De steen oogt daardoor geleidelijk doffer, terwijl diamant zijn glans behoudt.
Waarom schittert zirkonia anders?
Diamant heeft een brekingsindex van ongeveer 2,42 en zirkonia van 2,15. Diamant buigt licht dus sterker en geeft meer heldere, witte flitsen terug.
Zirkonia scoort daarentegen hoger op dispersie, de eigenschap die wit licht splitst in kleuren. De regenboogflitsen zijn er sterker dan bij diamant.
Dat verschil herken je met wat oefening. Zirkonia oogt kleuriger en bijna te fonkelend, terwijl diamant een strakkere, witte schittering geeft.
Gewicht verraadt het meteen
Zirkonia is fors zwaarder. Het soortelijk gewicht ligt rond de 5,7 tegenover ongeveer 3,5 bij diamant.
Twee stenen van hetzelfde formaat verschillen dus flink in gewicht. Bij een losse steen voel je dat direct in je hand.
In een sieraad merk je het aan de hanger. Een grote zirkonia weegt meer dan je verwacht, wat meetelt voor de belasting op je ketting.
Andere praktische verschillen
Hieronder vertel ik nog meer over de verschillen:
Insluitsels
Diamant is natuurlijk gegroeid en bevat vrijwel altijd kleine insluitsels. Zirkonia komt uit een oven en is doorgaans volmaakt schoon.
Een steen die absoluut perfect oogt wijst dus eerder op zirkonia dan op een uitzonderlijke diamant. Je herkent dit uiteraard ook aan de prijs.
Warmtegeleiding
Diamant geleidt warmte uitzonderlijk goed en voelt daardoor koud aan. Zirkonia geleidt slecht. Juweliers gebruiken dat verschil in een testapparaat.
Prijs
Hier zit de bekendste kloof. Zirkonia is betaalbaar omdat het in weken groeit en in grote hoeveelheden geproduceerd wordt.
Is zirkonia dan een mindere keuze?
Niet per se, zolang duidelijk is wat je koopt. Zirkonia levert veel schittering voor weinig geld en dat maakt gewaagde ontwerpen betaalbaar.
Het wordt pas problematisch als iemand het als diamant verkoopt. Bij de Sparkling Jewels hangers staat zirkonia gewoon in de productnaam, en de basis is 925 sterling zilver.
Bekijk de pendant collectie om te zien welke modellen zirkonia gebruiken.
Hoe houd je zirkonia mooi?
Berg de hanger apart op, want met een 8 op de schaal van Mohs krast zirkonia vrijwel elke natuursteen en wordt hij zelf alleen door diamant gekrast.
Reinig met lauw water, een druppel milde zeep en een zachte borstel langs de facetranden. Daar hoopt vuil zich op en dat is precies wat de schittering wegneemt.
Draag je meerdere hangers samen, zet zirkonia dan niet direct tegen een zachtere steen. Meer daarover lees je in meerdere hangers aan een ketting.
Veelgestelde vragen
Ik licht graag een aantal veelgestelde vragen toe:
Wordt zirkonia dof na verloop van tijd?
De steen zelf verandert niet, maar fijne krasjes op de facetranden verminderen de schittering. Een juwelier polijst dat desgewenst bij.
Is zirkonia hetzelfde als moissaniet?
Nee. Moissaniet is siliciumcarbide, harder met een 9,25 en het geeft een nog sterkere regenboogschittering.
Wat is het verschil met zirkoon?
Zirkoon is een natuurlijk mineraal dat in de aardkorst voorkomt. Kubisch zirkonia is door mensen gemaakt. De namen lijken op elkaar maar de materialen niet.
Kan ik zirkonia thuis herkennen?
Het gewicht helpt het meest, want zirkonia is duidelijk zwaarder bij hetzelfde formaat. Zekerheid geeft alleen een test bij een juwelier.
Verkleurt zirkonia?
Het materiaal zelf niet. Wel kan de afwerking van de zetting verkleuren, waardoor de steen minder helder oogt.
Meer weten, of nog vragen? Dan helpen de experts van Sparkling Jewels je graag verder.
