Je haalt een ring of ketting uit je sieradendoos en schrikt van donkere plekjes die er eerder niet zaten. Meteen komt de vraag op of je gouden sieraad wel echt is, of dat er iets anders aan de hand is.
Het korte antwoord is dat puur goud zelf niet verkleurt of zwart wordt. Toch zie je in de praktijk regelmatig sieraden die wel donkerder ogen. Dat heeft alles te maken met de andere metalen in de legering en met wat je sieraad dagelijks te verduren krijgt.
Waarom reageert puur goud niet?
Goud is een edelmetaal en dat betekent dat het nauwelijks reageert met zuurstof, water of de meeste chemische stoffen. Daardoor blijft massief goud in theorie zijn hele leven glanzend, zonder roest of oxidatie zoals je die bij ijzer ziet.
In de praktijk bestaat vrijwel geen enkel sieraad uit honderd procent puur goud, omdat dat te zacht is om mee te werken. Zodra goud wordt gelegeerd met zilver, koper of andere metalen om het sterker te maken, verandert het verhaal.
Wat gebeurt er dan precies?
De toegevoegde metalen in een legering reageren wel op hun omgeving. Koper bijvoorbeeld kan onder invloed van zweet, vocht en zuurstof een donkere laag vormen. Zilver, ook in een gouden legering of onder een laag verguld goud, reageert op zwavelverbindingen uit lucht, cosmetica of zelfs bepaalde voedingsmiddelen en vormt dan zilversulfide, een stof die grijs tot zwart kleurt.
Hoe hoger het karaat van je sieraad, hoe kleiner het aandeel van deze andere metalen en hoe minder kans op zichtbare verkleuring. Dat verklaart waarom 9 karaat goud iets gevoeliger is dan 18 karaat, simpelweg omdat er verhoudingsgewijs meer ander metaal in zit.
Verguld zilver werkt net iets anders
Bij sieraden met een laag verguld goud op een zilveren basis, zoals veel stukken bij Sparkling Jewels, zit de bescherming vooral in die buitenste goudlaag. Zolang deze laag intact is, blijft het oppervlak zijn glans behouden en heb je weinig last van verkleuring.
Slijt de goudlaag op den duur wat af, bijvoorbeeld op plekken die veel wrijving krijgen zoals de binnenkant van een ring, dan kan de onderliggende zilveren basis zichtbaar worden. Zilver op zichzelf kan dan reageren op zwavelverbindingen en een donkere waas vertonen. Dit is een normaal gevolg van intensief gebruik over langere tijd.
Tube Creolen Multicoloured Zirconia - Spice
Welke dagelijkse invloeden versnellen verkleuring?
Bepaalde stoffen versnellen het proces merkbaar. Chloor uit zwembadwater is een boosdoener, net als parfum, bodylotion en haarproducten die rechtstreeks in contact komen met de goudlaag. Ook langdurig zweten, bijvoorbeeld tijdens intensief sporten, draagt bij aan sneller doffe of donkere plekken.
Daarnaast speelt luchtvochtigheid een rol. Sieraden die je opbergt in een vochtige badkamer lopen meer risico op verkleuring dan stukken die je droog en donker bewaart. Een kleine aanpassing in waar en hoe je sieraden opbergt, maakt op termijn echt verschil.
Is verkleuring hetzelfde als nepgoud?
Nee, en dit misverstand zorgt regelmatig voor onterechte twijfel. Ook massief goud van 9 of 14 karaat kan iets doffer ogen door een opeenstapeling van huidvet, stof en cosmeticaresten. Dat is vervuiling, geen chemische verkleuring, en verdwijnt meestal volledig na een goede reiniging.
Echte donkere sulfidevorming, zoals hierboven beschreven, komt vooral voor bij sieraden met een relatief lager goudgehalte of bij een zilveren basis die door slijtage bloot komt te liggen. Het zegt dus iets over de samenstelling en het gebruik, niet automatisch over de echtheid van het sieraad.
Hoe voorkom je dat je sieraden zwart worden?
Doe sieraden af voordat je gaat zwemmen, douchen of sporten, zodat chloor, zeep en zweet minder kans krijgen. Breng parfum en verzorgingsproducten aan voordat je je sieraden omdoet, in plaats van andersom.
Berg je gouden en vergulde sieraden apart op in een zacht doekje of een gesloten doosje, het liefst op een droge plek. Zo beperk je zowel chemische invloeden als onderlinge wrijving die de goudlaag kan aantasten.
Bekijk voor uitgebreide onderhoudstips ook de blog van Sparkling Jewels over waar gouden sieraden niet tegen kunnen. Twijfel je over het materiaal van een specifiek stuk, lees dan meer over hoe je echte gouden sieraden herkent.
Wat doe je als je sieraad toch verkleurt?
Een lichte grijze waas of donkere plek betekent zelden dat je sieraad kapot is. Met de juiste reiniging, bijvoorbeeld lauw water met milde zeep en een zachte doek, verdwijnt oppervlakkige verkleuring in de meeste gevallen. Blijft de plek zichtbaar, dan geeft dat aan dat de goudlaag op die plek is afgesleten en de onderliggende zilveren basis zichtbaar is geworden.
Small Faceted Ball Chain Ketting
Veelgestelde vragen
We lichten graag een aantal veelgestelde vragen toe:
Kan echt massief goud zwart worden?
Puur goud zelf verkleurt niet. Zit er een aanzienlijk percentage ander metaal in de legering, zoals bij 9 karaat, dan kan die legering onder specifieke omstandigheden toch iets doffer of donkerder ogen.
Waarom wordt mijn ring zwart en mijn ketting niet?
Een ring komt meer in aanraking met zeep, handcrème en wrijving dan een ketting die vaak onder kleding zit. Meer contact met vocht en chemische stoffen betekent meer kans op zichtbare verkleuring.
Verkleurt 14 karaat verguld zilver sneller dan massief goud?
Zolang de goudlaag intact is, gedraagt verguld zilver zich vergelijkbaar met massief goud. Pas wanneer de laag door langdurig gebruik afslijt, kan de zilveren basis eronder gaan reageren op zwavelverbindingen.
Helpt een hoger karaat tegen verkleuring?
Ja, over het algemeen wel. Hoe hoger het karaat, hoe kleiner het aandeel andere metalen in de legering en hoe minder kans op chemische verkleuring.
Is zwart geworden goud nog te redden?
In veel gevallen wel, met een voorzichtige reiniging thuis of een professionele poetsbeurt bij een juwelier. Is de goudlaag zichtbaar versleten, dan blijft de onderliggende kleur soms zichtbaar, ook na het schoonmaken.
Meer weten, of direct al onze gouden sieraden bekijken? De experts van Sparkling Jewels helpen je graag verder.
