Waarom breekt labradoriet langs een rechte lijn?

Waarom breekt labradoriet langs een rechte lijn?
Geschreven door: Sharon van het Hof

Valt een labradoriet steen op een harde vloer, dan versplintert hij zelden. Vaker zie je een strakke, vlakke breuk die er bijna gezaagd uitziet.

Dat is geen toeval en ook geen fabricagefout. Het zit ingebakken in de manier waarop het kristal is opgebouwd, en het verklaart meteen hoe je er slim mee omgaat.

Wat is splijting precies?

In een kristal liggen atomen in een vast patroon. Tussen bepaalde vlakken zijn de bindingen zwakker dan tussen andere. Krijgt de steen een klap, dan geeft hij het eerst langs die zwakke vlakken op.

Gemmologen noemen dat splijting. De breuk volgt dan een rechte, spiegelende lijn in plaats van een grillig patroon.

Niet elke steen doet dat. Kwarts, en dus ook rozenkwarts en amethist, heeft geen splijting en breekt schelpvormig, net als glas. Labradoriet gedraagt zich anders.

Pendant Edelsteen Blossom Labradorite

Pendant Edelsteen Blossom Labradorite

Labradoriet splijt in twee richtingen

Bij labradoriet lopen twee splijtvlakken door het kristal, die elkaar onder een hoek van ongeveer 86 graden kruisen. Bijna haaks dus, maar net niet.

Die twee richtingen zijn het gevolg van de veldspaatstructuur. Datzelfde patroon zie je bij maansteen, dat immers ook tot de veldspaten hoort.

Praktisch betekent het dat een harde klap op de verkeerde plek een kleine, vlakke schilfer losmaakt. Er ontstaat dan een matte, spiegelende plek waar de polijstlaag weg is.

Hoe verhoudt zich dat tot de hardheid?

Hier gaat het vaak mis in de uitleg. Hardheid en breekbaarheid zijn twee verschillende dingen.

Hardheid meet krasvastheid. Labradoriet scoort daar 6 tot 6,5 op de schaal van Mohs, wat prima is voor dagelijks dragen. Zand krast wel, een nagel van een vinger bijvoorbeeld niet.

Breekbaarheid meet weerstand tegen breuk en stoot. Op dat punt scoort labradoriet matig, juist door die twee splijtrichtingen. Een steen die goed tegen krassen kan is dus niet automatisch bestand tegen een val.

Kralen Ring Facet Roundel Labradorite

Kralen Ring Facet Roundel Labradorite

Wat betekent dit voor je sieraad?

We vertellen je graag meer wat dit voor labradoriet collectie betekent:

Ringen vragen de meeste aandacht

Een ring maakt de hele dag contact met deurklinken, tafelranden en toetsenborden. Dat is precies het stoten waar splijting op reageert.

Doe een ring met labradoriet dus af bij klussen, sporten en tuinieren. Bij de Kralen Ring Facet Roundel zitten de stenen gefacetteerd op een basis van 925 sterling zilver, wat de randen kwetsbaar maakt voor een directe klap.

Armbanden en oorbellen lopen minder risico

Kralen in een armband bewegen mee en vangen een stoot deels op. De ronde vorm helpt bovendien, want er zijn geen scherpe hoeken waar spanning zich verzamelt.

Oorbellen en hangers hangen vrij en raken zelden iets hards. Die stukken vergen in de praktijk de minste zorg.

Bewaar losse stukken apart

Twee sieraden los in een tasje tikken tegen elkaar bij elke beweging. Een enkel vakje of zakje per stuk voorkomt dat.

Let vooral op hardere stenen in de buurt. Kwarts scoort een 7 en krast labradoriet dus moeiteloos.

Waarom kiezen slijpers vaak voor een cabochon?

Een cabochon is bol geslepen zonder facetten. Die vorm heeft geen scherpe randen waar een breuk kan beginnen, wat bij een steen met splijting scheelt.

Daarnaast toont een gladde koepel het kleurenspel gelijkmatiger. De vorm dient dus twee doelen tegelijk. In de labradorite collectie zie je beide benaderingen terug, van gladde vormen tot gefacetteerde kralen.

Oorbel Edelstenen Small Oval Labradorite

Oorbel Edelstenen Small Oval Labradorite

Wat doe je bij een beschadigde steen?

Een oppervlakkige schilfer poetst een juwelier er vaak uit door opnieuw te polijsten. De steen wordt daardoor minimaal kleiner, maar het kleurenspel keert terug.

Loopt de breuk dieper, dan is vervangen meestal verstandiger dan repareren. Neem in beide gevallen contact op met de klantenservice voordat je zelf iets probeert.

Zit de schade in het montuur en niet in de steen, dan valt dat vaak onder garantie. Op de beaded bracelets geldt tien jaar garantie.

Veelgestelde vragen

Ik licht graag een aantal veelgestelde vragen toe:

Breekt labradoriet snel bij normaal dragen?

Nee. Bij dagelijks gebruik gebeurt er zelden iets. Het risico zit in een directe klap of een val op een harde vloer.

Wat is het verschil tussen splijting en een barst?

Splijting volgt een vast kristalvlak en oogt vlak en spiegelend. Een barst loopt willekeurig en ontstaat door spanning of een eerdere stoot.

Zie ik splijtvlakken al in een gave steen?

Soms wel, als fijne rechte lijntjes onder het oppervlak. Dat zijn geen beschadigingen maar een natuurlijk kenmerk.

Mag labradoriet in een ultrasoon reiniger?

Beter niet. De trillingen zetten door op bestaande splijtvlakken en vergroten haarscheurtjes. Lauw water en een zachte doek volstaan.

Kan warmte de steen beschadigen?

Plotselinge temperatuurwisselingen wel. Leg een sieraad dus niet van een hete plek direct in koud water.

Meer weten, of nog vragen? Dan helpen de experts van Sparkling Jewels je graag verder.